Spacer historyczny i wystawa „Marszałek Józef Piłsudski–konińska wizyta 10 lipca 1921 r. i pamięć w archiwaliach” w konińskim oddziale Archiwum Państwowego w Poznaniu

W niedzielę 10 lipca 1921 r. w Koninie przebywał z kilkugodzinną wizytą Naczelnik Państwa i Pierwszy Marszałek Polski Józef Piłsudski. Głównym powodem wizyty był udział w uroczystości poświęcenia i wręczenia sztandaru 18 Pułkowi Piechoty, którego garnizonem był wówczas Konin.

W ramach obchodów 100. rocznicy tego historycznego wydarzenia odbędzie się 10 lipca br. o godzi. 19.00 spacer z przewodnikiem szlakiem wizyty Marszałka Piłsudskiego w Koninie 10 lipca 1921 r. Przewodnikiem podczas spaceru będzie Piotr Rybczyński, kierownik Oddziału w Koninie Archiwum Państwowego w Poznaniu i Prezes Towarzystwa Przyjaciół Konina.

W trakcie spaceru uczestnicy będą mieli możliwość obejrzenia w sali konferencyjno-wystawowej konińskiego archiwum państwowego przy ulicy 3 Maja 78 wystawy „Marszałek Józef Piłsudski – konińska wizyta 10 lipca 1921 r. i pamięć w archiwaliach” Na wystawie zaprezentowane zostaną oryginały materiałów archiwalnych dotyczących przygotowań i przebiegu wizyty Naczelnika Państwa w Koninie, jak też reakcji miejscowych władz i społeczeństwa na wiadomość o śmierci 12 maja 1935 r Pierwszego Marszałka Polski J. Piłsudskiego.

210710wystawa2-1200

210710w3-1200

W sierpniu 1919 r. w Koninie powstała Powiatowa Komenda Uzupełnień 18 Pułku Piechoty, która swoim zasięgiem obejmowała trzy powiaty: kolski, koniński i słupecki. Równocześnie w mieście stacjonował batalion zapasowy pułku. Po zakończeniu działań wojennych 18. pp skierowany został do macierzystego garnizonu i w kwietniu oraz w maju 1921 r. większa część jego stanu osobowego przybyła do Konina. Powstał wówczas zamysł przeprowadzenia zbiórki i ufundowania przez mieszkańców trzech powiatów sztandaru dla pułku, w którym większość żołnierzy stanowili poborowi i rezerwiści z tego terenu.

Uroczystości związane z poświęceniem i wręczeniem sztandaru odbyły się na konińskich błoniach przy obecnym Wale Tarejwy. Dzień wcześniej wzniesiono tutaj dębowy krzyż upamiętniający postać i śmierć o. Maksymiliana Tarejwy, kapelana z czasów powstania styczniowego, straconego przez Rosjan na tych błoniach w dniu 19.07.1864 r. W obecności Naczelnika Państwa dokonano także poświęcenia krzyża, a w trakcie uroczystości nawiązywano do tradycji powstania 1863 r.

W trakcie pobytu w Koninie Marszałek Piłsudski odwiedził również gmach ówczesnego Starostwa Powiatowego w Koninie (obecnie siedziba Urzędu Miejskiego przy Placu Wolności), kościół farny św. Bartłomieja Apostoła, siedzibę 8-klasowego Gimnazjum Humanistycznego Męskiego i salę kino-teatru „Polonia”. W budynku gimnazjum przy rynku (obecnie tzw. „Dom Zemełki”) uczestniczył w uroczystości odsłonięcia i poświęcenia tablicy pamiątkowej ku czci ucznia Władysława Bronisława Michalaka, żołnierza 205 Pułku Piechoty Armii Ochotniczej poległego 5.10.1920 r. w starciu z Litwinami pod Oranami. Był jednym z 87 uczniów, którzy w lipcu 1920 r. wraz z 5 nauczycielami wstąpili w szeregi Armii Ochotniczej.

Natomiast w sali kino-teatru „Polonia” (późniejsza siedziba kina „Górnik” przy obecnej ulicy Z. Urbanowskiej) miał miejsce uroczysty bankiet, na którym gościło 170 osób, w tym także wójtowie oraz burmistrzowie z terenu trzech powiatów i przedstawiciele różnych organizacji.

W czasie wizyty w Koninie Marszałkowi Piłsudskiemu towarzyszyli m.in. Wojewoda Łódzki A. Kamieński (w tym czasie Konin należał do województwa łódzkiego), dowódca Okręgu Korpusu „Łódź” gen. J. Rządkowski, dowódca 4 Dywizji Piechoty płk F. Zieliński (w jej skład wchodził 18. pp).