Archiwum Państwowe w Poznaniu - Międzynarodowy Tydzień Archiwów 2026

data: 2 czerwca, godz. 12:00 

miejsce: Biblioteka Uniwersytecka, ul. Ratajczaka 38/40, 61/816 Poznań, Hol główny oraz sala 62 

Wstęp wolny 

W ramach Międzynarodowego Tygodnia Archiwów 2026 zapraszamy na finisaż wystawy poświęconej projektowi Mirabilium Collectio – platformie udostępniającej online najcenniejsze zbiory specjalne Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu. Wśród prezentowanych materiałów znajdują się m.in. XIX‑wieczne książki regionalne, stare druki, rękopisy, ikonografia, kartografia, muzykalia, archiwalia, masonika oraz komiksy. O wystawie opowie jej kuratorka – Agnieszka Baszko. 

Po zwiedzaniu zapraszamy na warsztaty z Geoportalu Historycznego – narzędzia badawczego stworzonego w ramach platformy Mirabilium Collectio, umożliwiającego pracę z mapami historycznymi. Warsztaty poprowadzi Adam Chudziński. 

data: 3 czerwca, godz. 10.30 

miejsce: Biblioteka Raczyńskich, Galeria Atanazego, pl. Wolności 19, 61-745 Poznań

Wstęp wolny 

To wyjątkowa okazja, by po raz pierwszy zobaczyć książki, które niegdyś znajdowały się w prywatnych biblioteczkach przedstawicieli tego znamienitego rodu, m.in. samego fundatora biblioteki Edwarda, jego żony Konstancji z Potockich Raczyńskiej oraz brata Atanazego Raczyńskiego. 

Na wystawie zaprezentowane są 64 woluminy, którym towarzyszą reprodukcje portretów i fotografii ich dawnych właścicieli. Eksponowane książki wyróżniają się zachowanymi śladami użytkowania – wpisami na kartach tytułowych i innymi znakami, pozwalającymi odtworzyć ich fascynującą historię. 

data: 6 czerwca, grupy w godz. 10.00-11.30 i 12.00-13.30 

miejsce: Archiwum Zakładowe Urzędu Miasta Poznania, ul. Świerkowa 10, 61-472 Poznań 

Zapisy telefonicznie pod numerem 61 878 57 83 

W ramach warsztatów dla uczestników odbędzie się oprowadzanie po Archiwum, omówienie zasobu, a także praktyczne przećwiczenie zasad zajmowania się ego dokumentami i tworzenia drzewa genealogicznego.

Dodatkowo pracownicy Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta Poznania w tygodniu 8-12.06 będą prowadzili dedykowane konsultacje w zakresie odnalezienia dokumentacji ze zlikwidowanych zakładów pracy. Konsultacje będą odbywać się osobiście, w siedzibie Archiwum i drogą telefoniczną, pod numerem 61 878 57 83 oraz 61 878 52 80.

data: 8 czerwca 2026 (poniedziałek), godz. 10.30

miejsce: Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu
ul. Księdza Ignacego Posadzego 2, 61-108 Poznań

Zapisy pod adresem rezerwacje@aap.poznan.pl lub tel. 61 810 15 19

Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu zaprasza wszystkich miłośników historii, archiwów i dziedzictwa kulturowego na wydarzenia ukazujące bogactwo zasobu archiwalnego Kościoła poznańskiego oraz jego znaczenie dla historii lokalnej i wspólnoty wierzących.

Pierwsze wydarzenie, organizowane wspólnie z Biblioteką i Kinem Miasta i Gminy Buk poświęcone będzie dziejom Buku i jego parafii, ukazanym poprzez unikatowe źródła przechowywane w Archiwum Archidiecezjalnym w Poznaniu. Wydarzenie przybliży znaczenie archiwaliów kościelnych, jako świadków historii – zarówno tej wielkiej, jak i lokalnej – oraz pozwoli zajrzeć do dokumentów, które od wieków kształtowały tożsamość wspólnoty bukowskiej.

Program

1. Wykład
   Dokument z 1257 roku, jako źródło do dziejów Buku

Tematem wykładu będzie jeden z najcenniejszych dokumentów średniowiecznych:
„DK perg 004 – Bolesław Pobożny potwierdza darowiznę wsi Buk dla kustodii Kapituły Poznańskiej (1257)”.

Prelekcja obejmie kontekst historyczny, analizę treści i formy dokumentu oraz jego znaczenie dla dziejów lokalnych i struktur kościelnych w XIII wieku.

Wykładowca:
prof. dr hab. Tomasz Jasiński
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Historii

2. Wystawa archiwalna
   Źródła do dziejów parafii pw. św. Stanisława Biskupa w Buku

Na kameralnej wystawie zaprezentowane zostaną wybrane archiwalia: księgi metrykalne, dokumenty administracyjne, akta wizytacyjne oraz materiały ukazujące funkcjonowanie parafii na przestrzeni wieków – jako wspólnoty religijnej i centrum życia lokalnego.

Kurator i komentarz archiwalny:
ks. dr Jan Maria Musielak
Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu

data: 8 czerwca, godz. 12.00 

miejsce: Sala Herbowa Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu, Al. Niepodległości 16/18, 61-713 Poznań 

Wstęp wolny 

Dziewiąta edycja prestiżowej nagrody, której patronuje prof. Stanisław Nawrocki, wybitny naukowiec, nauczyciel i mistrz kilku pokoleń archiwistów.

Wydarzeniu towarzyszy wystawa okolicznościowa pt. „Odkryty w dokumentach – Czerwiec ’56 w zasobach archiwalnych Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu” przygotowana przez pracowników Archiwum Zakładowego Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Wystawa będzie ogólnodostępna dla zwiedzających do końca czerwca, w godzinach przyjęć klientów urzędu (8.00-15.30), na I piętrze na antresoli, nad holem głównym. Zainteresowanym o prezentowanych dokumentach chętnie opowie pracownik archiwum po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym (tel. 61 854 1072) lub zgłoszeniu w punkcie informacyjnym znajdującym się w holu urzędu.

data: 8 czerwca, godz. 16.00

miejsce: Centrum Szyfrów Enigma, Święty Marcin 78, 61-809 Poznań 

Wstęp wolny 

Zapraszamy na prelekcję poświęconą losom pracowników przedwojennego i wojennego polskiego radiowywiadu, który odegrał wyjątkową rolę w dziejach II wojny światowej. To właśnie kryptolodzy z polskiego Biura Szyfrów, czyli struktury łączącej kryptologię i radiowywiad, złamali szyfr Enigmy, co stanowiło jedno z największych osiągnięć w historii polskiego wywiadu. 

Na podstawie wcześniej niepublikowanych materiałów zgromadzonych w Centrum Szyfrów Enigma, dostępnych w wersji cyfrowej, zaprezentowane zostaną sylwetki wybranych osób związanych z polskim radiowywiadem – zarówno kryptologów, jak i radiooperatorów. 

data: 9 czerwca, godz. 11.00 

miejsce: zbiórka o godz. 10.55 na Placu Adama Mickiewicza w Poznaniu 

Wstęp wolny 

W ramach obchodów Międzynarodowego Tygodnia Archiwów Poznański Oddział Stowarzyszenia Archiwistów Polskich zaprasza na spacer po dawnej Dzielnicy Cesarskiej w Poznaniu. Wyruszamy z Placu Adama Mickiewicza o godz. 11.00. Kończymy go w Archiwum Państwowym w Poznaniu, gdzie uczestnicy będą mogli zobaczyć archiwalia związane z Dzielnicą Cesarską.

Spacer przewidziano maksymalnie na ok. 90 minut. Po Dzielnicy oprowadza dr Piotr Józefiak.

data: 9 czerwca, godz. 13.00 

miejsce: Archiwum Państwowe w Poznaniu, ul. 23 Lutego 41-43, 60-967 Poznań 

Wstęp wolny 

Portal historyczny Hrabia Tytus, Archiwum Państwowe w Poznaniu i Biblioteka Uniwersytecka zapraszają na wernisaż wystawy dotyczącej ekspozycji organizowanych w Poznaniu do 1939 roku oraz ich znaczenia dla rozwoju miasta, jego gospodarki i kultury.

W oparciu o unikatowe dokumenty i fotografie przedstawiamy rozwój idei wystaw w mieście – od XIX-wiecznych wystaw obrazów i maszyn rolniczych, przez wystawy prowincjonalne z lat 1872-1895 i Wystawę Wschodnioniemiecką z 1911 roku, po Powszechną Wystawę Krajową z 1929 roku oraz rozwój Międzynarodowych Targów Poznańskich w okresie międzywojennym.

Otwarciu wystawy będzie towarzyszył wykład dr Magdaleny Heruday-Kiełczewskiej pt. Wpływ wystaw światowych na wystawy poznańskie.

data: 10 czerwca, godz. 10.00

miejsce: Centrum Edukacyjne IPN Przystanek Historia, Poznań ul. Dąbrowskiego 29

Wstęp wolny

W ramach Międzynarodowego Tygodnia Archiwów Oddziałowe Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu zaprasza na prelekcje i prezentacje dotyczące projektu „Archiwum Pełne Pamięci”, którego celem jest gromadzenie i ratowanie prywatnych pamiątek oraz dokumentów dotyczących historii Polski.

W programie:

• Projekt „Archiwum Pełne Pamięci” – Historia Stefana Droueta – dr Paweł Głuszek
• Historia rodziny zapisana w fotografiach – studium przypadku – dr Justyna Pera
• Między danymi a pamięcią: genealogia w dobie humanistyki cyfrowej i doświadczeń międzypokoleniowych w zasobach IPN – dr Joanna Napierała
• Stanisław Hejmowski – adwokat walki o sprawiedliwość – Hanna Budzyńska

data: 10, 11 i 12 czerwca, codziennie w godz. 10.00-11.00  

miejsce: Archiwum UAM, ul. Wszechnicy Piastowskiej 2, 61-614 Poznań 

Wstęp: Ograniczona liczba miejsc (maksymalnie 6 osób na grupę). Decyduje kolejność zgłoszeń. Zapisy: archiwum@amu.edu.pl 

Zaginął wśród aktów, gdzie kurz tańczy w ciszy, 
kto go odnajdzie, ten prawdę usłyszy. 
Z fragmentów złożony, z klejem w duecie, 
jak brzmi jego nazwa? Już pewnie to wiecie! 

Archiwum UAM w ramach obchodów Międzynarodowego Tygodnia Archiwów przygotowało wydarzenie dedykowane dla każdego: grę archiwalną – escape room. Gracze wcielają się w rolę praktykantów, którzy muszą odnaleźć zaginiony dokument. Jeśli zdołasz rozwikłać zagadkę, otrzymasz nagrodę! 

data: 11 czerwca 2026 (czwartek), godz. 11.00

miejsce: Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu, ul. Księdza Ignacego Posadzego 2, 61-108 Poznań

Zapisy pod adresem rezerwacje@aap.poznan.pl lub tel. 61 810 15 19

Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu zaprasza wszystkich miłośników historii, archiwów i dziedzictwa kulturowego na wydarzenia ukazujące bogactwo zasobu archiwalnego Kościoła poznańskiego oraz jego znaczenie dla historii lokalnej i wspólnoty wierzących.

Drugie wydarzenie stanowi promocję najnowszej książki ks. dr. hab. Wojciecha Muellera – postulatora procesów beatyfikacyjnych Archidiecezji Poznańskiej.

Publikacja „Kadry z życia ojca Leandra” przedstawia losy benedyktyna z Lubinia – jednego z kandydatów do rozpoczęcia procesu beatyfikacyjnego. Autor ukazuje jego duchową drogę oraz tragiczną śmierć w czasie II wojny światowej. Ojciec Leander zmarł w 1942 roku w więzieniu we Wronkach, pozostając wierny Chrystusowi – ex aerumnis carceris.

Program

1. Spotkanie i panel dyskusyjny
   dr hab. Wojciech Mueller – postulator procesów beatyfikacyjnych Archidiecezji Poznańskiej
   ks. dr Adam Adamski COr. – recenzent książki
   o. Efrem Michalski OSB – przeor konwentualny, Opactwo Benedyktynów w Lubiniu
2. Wystawa archiwalna
   „Śladami ojca Leandra – archiwalia życia zakonnego i parafialnego”

Kameralna ekspozycja ukazująca życie i duchową drogę ojca Leandra. Poprzez archiwalia odkrywamy historię miejsc, którym służył: Nowego Kramska, Siemowa oraz opactwa w Lubiniu. To opowieść o wierze, codzienności i śladach, które pozostają.

Kurator i komentarz archiwalny:
ks. dr Jan Maria Musielak
Archiwum Archidiecezjalne w Poznaniu

data: 12 czerwca, godz. 15.00

miejsce: Zamek w Kórniku, ul. Zamkowa 5, 62-035 Kórnik

Zapisy pod adresem sekretariat.zamek@bk.pan.pl lub telefonicznie +48 61 817 00 81

PAN Biblioteka Kórnicka zaprasza na kuratorskie zwiedzanie wystawy “Otoczone troską. Kórnickie dziedzictwo w dziewięciu odsłonach” powstałej z okazji 200 lat istnienia instytucji.

Wykorzystując nowoczesne możliwości wystawiennicze oraz prezentację zrywającą z dotychczas stosowaną przez nas formą, pragniemy zaskoczyć i zachwycić naszymi zbiorami. Chcemy nie tylko pokazać unikatowe obiekty, lecz także stworzyć opowieść, która pozostanie w pamięci każdej odwiedzającej nas osoby. Zapraszamy w podróż po naszej kolekcji, którą uchwyciliśmy w dziewięciu odsłonach, a w zasadzie w dziesięciu – sprawdźcie sami.

data: 15 czerwca i 16 czerwca, godz. 16.00, grupy do 15 osób 

miejsce: ul. 23 Lutego 41-43, 60-967 Poznań 

Zapisy pod adresem wydarzenie@poznan.ap.gov.pl lub pod numerem telefonu 734-218-220

W ramach projektu Zerwać czerwony sztandar. Poznański Czerwiec 1956 zapraszamy na cykl warsztatów poświęconych historii mówionej w archiwach.  

Pierwsze spotkanie będzie dotyczyło budowania warsztatu historyka mówionego: zasad przeprowadzania rozmowy kierowanej, sporządzania relacji i przygotowania jej właściwego opisu archiwalnego. Drugie spotkanie skupi się na praktykach transkrypcji nagrań dźwiękowych. Uczestnicy będą mieli wyjątkową okazję do pracy z nagraniami dźwiękowymi wspomnień o Poznańskim Czerwcu pochodzącymi z zasobu Archiwum. 

Projekt współorganizowany z Biblioteką Raczyńskich w ramach programu dotacyjnego Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice. Edycja 2026. 

Data: 19 czerwca, godz. 9.00 

Miejsce: zbiórka w Holu Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu, Al. Niepodległości 16/18

Zapisy pod adresem archiwum@poznan.uw.gov.pl lub tel. 61 854 1072 

Na spotkanie w ramach Międzynarodowego Tygodnia Archiwów zaprasza wicewojewoda wielkopolska. Zaproszenie kierujemy szczególnie do uczniów szkół podstawowych, jak również wszystkich zainteresowanych dokumentami przechowywanymi przez archiwum zakładowe Urzędu.

W czasie spotkania uczniowie dowiedzą się o pracy urzędu, a pracownicy archiwum opowiedzą o dokumentach związanych z Poznańskim Czerwcem, odnalezionych w zasobie archiwalnym Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Spotkaniu towarzyszyć będzie wystawa archiwaliów – wcześniej nie prezentowanych, które opowiadają o uczestnikach czerwca. Na ich podstawie postaramy się przybliżyć tragiczne losy poznańskich robotników, wśród których było wielu młodych ludzi.

Data: 18, 19 czerwca, codziennie dwie grupy w godz. 10 i 11.30. Ograniczona liczba miejsc (15 osób na grupę).

Miejsce: PAN Archiwum w Warszawie Oddział w Poznaniu, ul. Mielżyńskiego 27, 61-725 Poznań

Zapisy pod adresem jaroslaw.matysiak@archiwum.pan.pl lub telefonicznie +48 61 85 21 320

W ramach obchodów tegorocznego Międzynarodowego Tygodnia Archiwów Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie Oddział w Poznaniu planuje zaprezentować uczestnikom dwie spuścizny archiwalne – prof. Jana Sandorskiego oraz prof. Zofii Trojanowiczowej, zawierające materiały dotyczące Poznańskiego Czerwca 1956 r. Są to między innymi wspomnienia i relacje uczestników wydarzeń, materiały procesów poznańskich, artykuły prasowe, wiersze i wydawnictwa drugiego obiegu z okresu PRL.

Archiwalia będą zaprezentowane w siedzibie Oddziału. Uczestnicy warsztatów będą mogli także zwiedzić archiwum oraz zapoznać się z działalnością instytucji.

Data: 19 czerwca 2026 r., godz. 20.30 

Miejsce: Festiwal Fantastyki Pyrkon, Międzynarodowe Targi Poznańskie, pawilon 7, sala RPG 2

Zapisy: Rejestracja tokenowa do połowy miejsc, reszta z kolejki

Jak naprawdę działały gildie, cechy i bractwa – i dlaczego były znacznie ciekawsze niż ich stereotypowe wersje w fantasy? Podczas prelekcji zajrzymy do dokumentów cechowych z zasobu Archiwum Państwowego w Poznaniu, by zobaczyć, jak wyglądało codzienne funkcjonowanie miejskich organizacji.
Uczestnicy poznają różne typy źródeł, które pokazują, jak zorganizowane były cechy rzemieślnicze i konfraternie. Przyjrzymy się ich strukturze: hierarchii, obowiązkom członków, zasadom przyjmowania nowych osób oraz mechanizmom sankcjonowania (czyli co groziło za łamanie zasad i jak bardzo potrafiło to być kreatywne). Pokażemy, jak wykorzystać te realne mechanizmy w RPG, LARPach i worldbuildingu. Jak stworzyć gildie i frakcje, które nie są tylko „quest giverami”, ale żywymi strukturami społecznymi: z interesami, konfliktami i zasadami, które mają znaczenie dla fabuły.